TRADICIONALNO I MODERNO U KONTEKSTU PORODIČNE FUNKCIONALNOSTI I VASPITNOG STILA RODITELJA

Abstract

U radu su predstavljene varijacije tradicionalnog i modernog u porodičnom funkcionisanju, prema nalazima istraživanja koja su se odnosila na verovanja adolescenata o komplementarnosti roditeljskih uloga (Matejević, Todorović, 2012; Matejevic, Jovanovic, 2014), na vaspitni stil roditelja (Matejević, 2012) i vaspitne postupke roditelja (Matejević, Nikolić, 2013). Nalazi ovih istraživanja ukazuju na promenjene uloge roditelja: adolescenati veruju da je permisivnost očeva prihvatljivija od permisivnosti majki; takođe smatraju da je u vaspitnom stilu roditelja odbacivanje izraženije kod majki, a emocionalna toplina kod očeva; u kontekstu vaspitnih postupaka izraženije je verbalno kažnjavanje kod majki dok je nagrađivanje na prvom mestu u vaspitnim postupcima očeva. Može se konstatovati da se tradicionalno sačuvalo u komplementarnosti roditeljskih uloga, ali na jedan drugačiji način, koji je možda i povezan sa modernim viđenjem ovih uloga: očevi mogu biti popustljivi, a majke zahtevne i manje tople, što ukazuje na jednu fleksibilniju raspodelu porodičnih uloga i drugačiju distribuciju moći u porodici. Dobijeni nalazi ukazuju da moderno i patrijarhalno egzistiraju paralelno i na specifičan način konstruišu verovanja adolescenata koji teže nečemu modernijem, ali su istovremeno i zarobljeni u patrijarhalnim predstavama o roditeljskim ulogama koje se transgeneracijski prenose i daju specifičan doprinos izgrađivanju uverenja. Značajna implikacija ovih nalaza jeste ukazivanje na potrebu podizanja pedagoške kulture roditelja u okviru različitih programa za porodicu, kao i pružanje društvene podrške roditeljima u kompetentnijem ispunjavanju ovih kompleksnih uloga.